Gece Yakın / Night was Falling

Gece yakın, yol yok sandın.
Bunlar zihnin oyunları.
Kapa gözlerini bir an, uyan.
Gece hiç olmadı
Yol sendin her zaman.

————————————-

Night was falling and there was no way, so you thought.
These are plays of the mind.
Close your eyes for a moment, wake up.
Night has never fallen
You’ve been the way all along.

————————————-

Belki yalnızca bir körler ülkesinde herşey gerçekte olduğu gibidir.

“Perhaps only in a world of the blind will things be what they truly are.”
José Saramago

 

 

Fotoğraf Neden Kusursuz Olmak Zorunda Değildir. Jackie Higgins.

Fotoğraf Neden Kusursuz Olmak Zorunda Değildir. Açıklamalı Modern Fotoğraf. Jackie Higgins. Çeviren : Firdevs Candil Çulcu. Hayalperest Yayınevi, 2014.

 

Modern sözcüğü burada güncel / günümüzde anlamında kullanlmış; postmodernin öncülü anlamında değil…

Sokaktaki adamın anladığı biçimde fotoğrafla değil, genel olarak görsel sanatlarla ilgili olanlara yönelik bir kitap. Sıradışı bir fotoğrafın çok tutarlı bir kompozisyon, olağanüstü ayrıntılı ve konuyu destekleyen bir aydınlatma, üst düzey fotoğraf donanımı, kusursuz pozlama, ileri derecede beceri gerektiren çekim sonrası işlemler ile gerçekleştirildiğini düşünüyorsanız, okuyacaklarınız sizi şaşırtacak!

Portrelerden manzaralara 6 ayrı bölümde ele alınan güncel sanat fotoğrafları, sanatçı ve kullandığı yöntem hakkında kısa çerçeveler halinde bilgilerin de yer aldığı bir biçemde sunulmuş. Tümüyle renkli fotoğraflarla dolu… Kitabın temel işlevi daha fazlasını öğrenmek için merak uyandırmak ve güncel görsel sanat akımları hakkında yüzeysel de olarak bilgilenerek bu sanat ürünlerinden daha fazla tad alabilmeyi sağlamak diyebilirim. Fotoğraf makinası kullanmadan çekilen fotoğraflar, çekimi haftalar sürebilen fotoğraflar, çamura düşmüş ve üstünden arabalar geçmiş gibi duran fotoğraflar bekliyor okuru!

Kağıt seçiminden tasarımına, baskı kalitesine kadar kutlanması gereken bir ürün olduğunu da söylemeliyim. Baskısı Çin’de yapılmasa, fiyatı daha da yüksek olurdu sanırım…

100 Yüz. Ara Güler.

100 Yüz. Ara Güler’den Yazar Fotoğrafları. Ara Güler. Yapı Kredi Yayınları, 5inci Baskı, 2014.

100yuz_sm

İlk baskısı 2002’de yapılmış olan bu kitapta, usta bir fotoğrafçıdan portre fotoğrafları var. Portreler, edebiyatımızın önde gelen yazar ve şairlerinin. Bazı fotoğrafları daha önce gördüğünüzü hemen anımsayacaksınız; dergilerde veya kitapların arka kapaklarında… Sunuş yazısı Nezihe Meriç’ten. Proje, Kasım-Aralık 2002’de bir sergi olarak tasarlanmış. Fotoğraflar, tek numaralı sayfalara basılı; kuşe kağıda tam sayfa! Solda ise o şair veya yazardan seçilmiş birkaç satır yer alıyor. Kapak Fotoğrafı, Sarkis Baharoğlu’nun… Bayıldığım o kadar çok fotoğraf var ki burada…

Kitaptaki fotoğrafların kalitesi veya Ara Güler’in fotoğrafçılığı üstüne yazmam haddimi aşmak olur diye düşünüyorum. Başka bir konuyu vurgulamak istiyorum; bir ayrıntı gibi görünse de benim için çok önemli. Ayrıntı şu : Kitapta 101 (yazı ile yüz bir !) resim var. Ara Güler, sergide olmayan Memet Baydur fotoğrafının kitapta yer almasını istediği için, bu fotoğraf kitaba eklenmiş (s. 50). Benim için “ders” niteliğinde olan, Güler’in yazara saygısından dolayı sonradan kitaba eklenen fotoğrafın teknik ve estetik olarak diğerlerinden epey farklı, sorunlu bir fotoğraf olması. Öyle olduğunu, Ara Güler de, editörü de biliyor, kuşku yok. Gene de, fotoğraf kitapta yerini buluyor. Çünkü Memet Baydur, edebiyatımızın çok önemli bir ismi ve çünkü fotoğraf Ara Güler’in ne kadar iyi bir fotoğrafçı olduğunu göstermeyi değil; Baydur’a saygı göstermeyi, onu anmayı amaçlıyor… Mükemmeli ararken çok şeyi ıskalayanların ders alması gereken nokta bu işte. “Keşke daha iyi bir fotoğrafı olsaydı da onu koysaydım” diye karnı ağrıyan her hangi bir fotoğrafçının tercihi, o fotoğrafı es geçmek olabilirdi diye düşünüyorum.

Ara Güler’in seçimi, kusursuzluk peşinde koşarken hayatı ıskalayanlara (artık, kimse onlar!) ders olsun.

 

Fotoğraftan Sonra. Fred Ritchin.

Fotoğraftan Sonra. Fred Ritchin. Çeviren : Yalım Keser. Espas Sanat Kuramı Yayınları, 2012.

Fotoğraftan Sonra

Fotoğraftan çok iletişim konusuyla ilgilenenlere seslenen, akademik tonlu bir kitap. Bir iletişim ortamı / aracı olarak fotoğrafın işlevi üzerinde duran yazar, bunun zaman içindeki değişimini inceliyor. Özellikle de, kayıt ortamının analogdan (film) digitale dönüşmesi ile ortaya çıkan durumun etkileri ve sonuçları üzerinde duruyor. Ele alınan konularla ilgili çoğu çarpıcı fotoğrafların eşlik ettiği metin, dikkatli bir okumayı gerektiriyor. Fotoğrafın iyi/kötü, eski/yeni, gerçek/sanal, analog/digital olmasının değil, nasıl kullanıldığının, neyin parçası olduğunun önemli olduğu vurgulanıyor. Tüm araçlar gibi, fotoğraf da iyilik için (eşitsizliklerin ve adaletsizliklerin azaltıldığı, çevreye saygılı davranılan bir dünya gibi) kullanılabilir. Bunun için, digital dönüşümün anlamının iyi kavranması gerektiği söyleniyor; görüntünün  kullanımındaki yeniliklerin yalnızca kapitalist sistemin emrinde olmadığının altı tekrar tekrar çiziliyor.

Birkaç alıntı :

– Kamerayı (fotoğraf makinasını, BC) sorular sormak için değil sadece cevaplar elde etmek için kullanmak, kameranın yapabileceklerini küçümsemektir. (s. 46)

– Fotoğraf verdiği cevaplardan daha fazla soru yaratır. (s. 97)

(El Cezire televizyonu Uluslararası İlişkiler Bölümünden Maher Abdullah’ın “ölüleri fazlaca göstermek” ile ilgili eleştirilere verdiği yanıt:)

– Yüzbinlerce insanı onları uygarlaştırmak için öldürmek uygarca da, bu ölülerin bazılarını göstermek mi uygarlık dışı? … Nasıl olur da uygarlaştırmak adına yüz binlerce insanı öldürür de, sonrasında ölüleri saymaya bile tenezzül etmezsiniz? (s85)

Kitabın fotoğrafı “hipermetin”in bir parçası olarak ele aldığı bölümler çok ilgi çekici. Fotoğrafı ciddiye alanların mutlaka bakması gerek.

Kitabın dizgisi, baskısı, kağıt seçimi alışık olduğumuz kalitenin epey üstünde (fiyatına da yansıyor!). Çeviri konusunda aynısını söylemek zor. Bu, kısmen (görmediğim) metnin orijinalinden de kaynaklanıyor olabilir; her akademisyen sokaktaki adam için yazmayı başaramayabiliyor.

 

S’Yomka. Pyanj Kıyısından Fotoğraflar. Kemal Cengizkan.

S’Yomka. Pyanj Kıyısından Fotoğraflar. Kemal Cengizkan. Galata Fotoğrafhanesi, 2014.

syomka

Kemal Cengizkan bir mühendis. İşi gereği (yol inşaatı için) Tacikistan’a gider. Pyanj nehri kıyısında bir yere : S’yomka.

Biraz Karadeniz, biraz Doğu Anadolu, biraz Sovyet elleri… Biraz farklılar bizden, epeyce de benzer! Çocuklar, gençler, yaşlılar…

İçinden yaşam geçen fotoğraflar var kitapta. Tümü siyah beyaz. Sanmayın ki akla kara; siyah beyaz aslında grinin tonları demek… Sevincin tonları. Olanaksızlığın. Pes etmemenin. İnsan olmanın işte!

Kitap, çift dilli (Türkçe ve İngilizce). Ciltli. Fotoğraf baskıları yabancı benzerlerini aratmayan kalitede, özenli. Fotoğraflar, Kemal Cengizkan’ın hevesli bir amatör değil, fotoğrafa ömür vermiş bir sevdalı olduğunun kanıtı.

Fotoğrafa ilgi duymayanların bile, sırf izlerken dalıp gitmek için alabilecekleri bir kitap, kısacası…

A Spiritual Look Into Photography

God Is At Eye Level
Photography as a Healing Art
Jan Phillips
Quest Books, 2000

In spite of its name and the identity of its publisher (Theosophical Publishing House), this book is NOT only for religious people or “believers”. Perhaps the only requirement for the reader is being an idealist.

The book, decorated by many nice and a few extraordinary photographs, can be summarized in a few words like these: Our lives have a purpose, so do the others’. Photography is a tool that helps making others’ life better while making you feel better at the same time. Caring for others and, using photography both as a sort of meditation and as a public (universal) service are the two recurring themes. The chapter headings like “Looking for the Joy of It” shows what you might expect from Phillips.

The authors’ writing style is both mature and friendly. No technical details for the photographs are given and no advice on matters like exposure or lighting exists. However, there are quite useful little projects (some only as a mental exercise, some for writing down, some for shooting…) suggested at the end of all chapters. This is just one of them: “If you were called upon to document the homeless in your community, how would you go about doing this?” You also find words of wisdom by almost a hundred others (from philosophers to photographers) scattered on almost all the pages like Margaret Atwood’s: “The act of making a photograph is less a question of what is being looked than how”.

I enjoyed reading the book and I recommend it to those who like to listen to a calm, slightly mystical voice on photography. For others, who think those may be boring, there are at least a dozen choices out there 🙂