Çavdar Tarlasında Çocuklar. J D Salinger.

Çavdar Tarlasında Çocuklar. J.D. Salinger. Çeviren: Coşkun Yerli. Yapı Kredi Yayınları, 46ncı Baskı, 2016.

Amerikalı şımarık bir zengin aile çocuğu, son gönderildiği özel okuldan da başarısızlık nedeniyle atılıyor. Bir kez daha ezik, yenik, başarısız olarak evine, ailesine dönmek zorunda. Bu noktaya nasıl gelindiğini, buradan nereye gidilebileceğini onun ağzından dinliyoruz. Onun baktığı yerden.

Anlatım, çocuğun saygı duyduğu bir büyüğüne, diyelim edebiyat öğretmenine sunacağı bir kompozisyon gibi duruyor. Yaşadıklarına, çevresinde olup bitenlere bakışı ve bunları anlatmak için seçtiği sözcükler yaşını yansıtmakla kalmıyor, dünyasını daha iyi anlamamızı da sağlıyor. Yıllar önce yitirdiğimiz Coşkun Yerli’nin çevirisi daha iyi olamazdı.

Çavdar Tarlasında Çocuklar’ın dünya ölçeğinde çok okunan bir kitap olduğunu dikkate alınca, yukarıda yazdıklarımdan fazlası olması gerektiği belli. Fazlası, oturup uzun uzun dinlemeyi bile düşünmeyeceğiniz bir yeniyetmenin ağzından anlatılmış gibi duran bu metnin ustaca kurgulanmış bir yazınsal anlatı olması. Anlatılan, Holden’ın erişkinliğe yolculuğunun kısacık bir kesiti gibi görünüyor. Oysa, içinde yaşadığı koşulların (Amerika, zengin aile, özel okul v.d.) çağrıştırabileceğinin aksine, Holden’ın sorunları, gereksinimleri ve -daha önemlisi- bunların aslında nasıl karşılanabileceği bizimkilerle hemen tümüyle örtüşüyor. Bu, anlatının evrenselliği yakaladığını söylemenin daha az ukalaca olmayan bir yolu sanırım.

Kız-erkek arkadaşlarından, öğretmenlerinden, karşılaştığı insanların neredeyse tümünden küfürler eşliğinde söz eden, zaman zaman “cool”, zaman zaman agresif takılan, erişkinlerin dünyasına geçmenin eşiğindeki roman kişimiz Holden Caulfield’in aslında kim olduğunu anladıkça ona daha yaklaşıyoruz. Hiç beklemesek, hatta istemesek de ona ne kadar benzediğimizi, ona na kadar yakın olduğumuzu görüyoruz. Roman biterken, Holden’ın en büyük gereksiniminin, açlığını çektiğini şeyin bizimkiyle ortak olduğunu anlıyoruz. Belki de bunca okuru romana böyle bağlayan sihir bu ortaklıkta. Anne-baba olacaklara, olmuşlara önerilir.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s