Hayal Etmek, Gerçekten İstemek.

… “Türümüzün kariyeri,” dedi, “her hayalin hakikate uygun olarak gerçekleşeceğini kanıtlıyor. Bunlar sadece rüya değil. Sadece rüya değil diyorum, çünkü bir şekilde gerçeğe dönüşüyorlar. Malindi’deki okulda bütün Bulfinch’i okudum. Anlatılanlar sadece rüya değildi. Hayır. Kuşlar uçuyordu, kadın başlı kuşlar, melekler, Dedalus ve oğlu uçuyordu. Ve bak burada bunlar rüya ve hikaye olmaktan çıkıyor, çünkü gerçekten uçabiliyoruz. Sen buraya, Afrika’ya, uçarak geldin. İnsanoğlunun bütün başarısının kaynağı bu. Hayal gücü doğanın güçlerinden biri. Bunu bilmek insanı coşkuyla titretmeye yetmez mi? Hayal gücü, hayal gücü, hayal gücü! Hakikate dönüşüyor. Dayanıklı, başka şekillere giriyor, vaadini yerine getiriyor! Gördüğün gibi” dedi, “burada, Afrika’da oturuyorum ve kendi meşrebimce, bütün gayretimle, kendimi buna adıyorum. Homo sapiens hayal ederek, kendini dönüştürebilir…” (Yağmur Kral. Saul Bellow,  s. 273).

Bellow’un, romanında Afrikalı krala söylettiklerinden etkilendim. “Hayal gücü doğanın güçlerinden biri” sözü, Thomas Nagel‘in çok tartışılan son kitabını anımsattı. Asıl ürperdiğim kısımlar ise “Hayal gücü, hayal gücü, hayal gücü! Hakikate dönüşüyor” ve “Homo sapiens hayal ederek, kendini dönüştürebilir” tümceleri oldu. Bunları, kendime uygun, görece sınırlı durumlar için ele aldım. Yazdıklarım, örneğin, kralın soyağacına göre belirlendiği bir ülkede farklı soydan gelip kral olmayı hayal eden kişinin durumunu kapsamıyor. Kabaca “mümkün” görünen gelecek planlarını, arzuları kapsıyor diyebilirim. Bakıyorum; çocukluk ve gençliğimdeki “makul” hayallerimin hemen hepsini gerçekleştirmişim… Mü kıtasını keşfetmek veya ilk intergalaktik uzay gemisinin kaptanı olmak gibi hayallerim ise, hayal olarak kaldılar!

Her şey bu kadar basit değil. Gerçekleşmeyen isteklerim var. Çok önemsediğim.  İnatla gerçekleşmiyorlar, gerçekleşmeyecekler! Alıntıladığım satırları okurken irkilmem, neden gerçekleşmeyeceklerini anlar gibi olduğumdan : Hayal etmekten vazgeçtim çünkü.

Yazdıklarımı, bir tasarımı gerçekleştirmek veya arzu nesnesine erişmek için hayal etmenin yeterli olduğu biçiminde anlamak doğru değil. Bu yönde çaba göstermek, hiç kuşku yok ki, gerekli. Ancak, “hayal etmeyi”, tasarlamaktan önceye koymak ve bir “ön koşul” olarak görmek şart.  Daha ileri giderek, insanın yaşamını sürdürebilmesinin bir ön koşulu olarak da görebiliriz hayal etmeyi. Arzulanan, gerçekleştirmek istenen, beklenen hiç bir şey yoksa; sabah uyanmaya ne gerek var?

Beni şaşırtan, hayal etmekten vaz geçtiğim bir şeyi gene de istiyor olabileceğime kendimi inandırmış olmam. Tersini söyleyince belki daha anlaşılır olur : İstediğim bir şeye, hayal etmeden de ulaşabileceğimi sanmış olmam. Bunu bilerek yapmak, kendini ustaca (!) kandırmak demek. Bilmeden yapmaksa, yalnızca aptallık.

Advertisements

One thought on “Hayal Etmek, Gerçekten İstemek.

  1. Pingback: Yağmur Kral. Saul Bellow. | Bulent Celasun's Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s