Mars’ta Bir Antropolog. Oliver Sacks.

Mars’ta Bir Antropolog. Oliver Sacks. Çeviren Osman Yener. Yapı Kredi Yayınları, 2011.

Hastalar ve hastalıkları üstüne herkesin okuyabileceği kitaplar yazan Sacks’ın bu kitabı aralarında otizmin de bulunduğu değişik hastalıkları bulunan seçilmiş hastalar üzerine. Onları toplumun parçası olan bireyler olarak ele alan, “normal” insanlardan üstün ve eksik yanlarını çözümleyen yazılar. Hastalıkları anlatırken, hastaları mikroskoba yerleştirilmiş birer böcek gibi değil, birer insan olarak tanıtabilmek Sacks’ı başarılı ve rahat okunur kılan özelliklerinden biri. Okuduğum kitaplarından ikisini (Aklın Gözü ve Müzikofili) burada daha önce yazmıştım.

Sacks, bir kısmı nöroloji ve psikiyatri uzmanları için bile tanıdık olmayan bilgileri, kuramları sergilerken tıpla hiç ilgisi olmayan okurların da ilgisini canlı tutabiliyor. Bunu böylesine başarıyla yapabiliyor olması hayret verici…Tek başına hayatta kalması mümkün olmayan hastalardan, hayatını aktif bir cerrah veya akademisyen olarak sürdürebilenlere kadar 7 örnek hasta/hastalık ele alınıyor kitapta.

Bir alıntı :

…zihin, yetenekler toplamından daha fazla bir şeydir. Şimdilerde birçok nöroloğun ve psikoloğun yaptığı gibi zihni sadece modüler ya da bileşik bir yapı olarak görürsek, normal insanlarda derhal göze çarpan o genel niteliğini – buna kapsam, alan, genişlik, ferahlık diyebilirsiniz – gözden kaçırmış oluruz. Bu supramodal bir kapasitedir ve bütün özel yeteneklerin üstündedir. “Parlak bir zihin” dediğimizde kastettiğimiz şey budur. Zihnin modüler modelinin önemli bir yanı da, bu modelde kişilik merkezinin, benliğin, “ben”in olmamasıdır. Normal zihinde, tutarlı ve birleştirici bir güç (Coleridge’in deyişiyle “esemplastik” bir güç) zihnin çeşitli melekelerini bir arada tutar, bunları duygularımız ve tecrübelerimizle birleştirir ve bize özgün bir kişilik kazandırır. Bu global ve birleştirici güç, bize genelleme yapma ve düşünme kabiliyeti verir, öznellik ve benlik bilinci sağlar. (s.221)

Mars’ta Bir Antropolog, Sacks’ın diğer kitapları gibi, yitirmeden önemini kavrayamadığımız yeteneklerimizin ne kadar karmaşık ve kırılgan olduklarını anlatıyor.  Bir de, aslında ne kadar şanslı olduğumuzu…

 

 

Advertisements

One thought on “Mars’ta Bir Antropolog. Oliver Sacks.

  1. Pingback: Halusinasyonlar. Oliver Sacks. | Bulent Celasun's Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s